Gebruikershulpmiddelen

Site-hulpmiddelen


rand_ayn_-_biografie

Rand, Ayn

Biografie


Ayn Rand (Alissa “Alice” Zinovievna Rosenbaum) (Sint-Petersburg, 2 februari 1905 – New York, 6 maart 1982) was schrijfster en oprichter van de 20e-eeuwse filosofische stroming van het Objectivisme en heeft in de Verenigde Staten vele volgelingen. Hoewel ze in Rusland geboren is en in 1926 naar de VS kwam, heeft ze de theorieën van Aristoteles weer doen herleven, maar sloot haar eigen theorieën daarbij in (zoals haar bewondering voor het kapitalisme). Ze heeft de meeste bekendheid gekregen met haar romans The Fountainhead, die volgens sommigen geïnspireerd is op Frank Lloyd Wright en Atlas Shrugged (geïnspireerd op Nikola Tesla) maar heeft nog vele andere boeken geschreven.

Levensloop

Achtergrond
Ayn Rand heette eigenlijk Alissa Zinovievna Rosenbaum (Russisch: Алиса Зиновьевна Розенбаум). Ze werd geboren op 2 februari 1905 te Sint-Petersburg en stierf op 6 maart 1982 te New York. Haar vader en moeder waren Zinovy Zakharovich Rosenbaum en Anna Borisovna Rosenbaum. Zij was de oudste dochter en had twee zussen, Natasha (1907) en Eleanora (1910, roepnaam 'Nora'). Haar ouders en zus Natasha hebben de Tweede Wereldoorlog niet overleefd. Haar zus Nora heeft zij pas in 1973 opnieuw ontmoet. Tot die tijd leefde Ayn Rand in de veronderstelling dat zij ook dood was. Nora stierf in 1999 in Rusland. Haar ouders hadden een joodse achtergrond maar waren agnostisch. Alissa werd al op jonge leeftijd atheïst.

Jeugd en studie
Alissa ontwikkelde op jonge leeftijd een enorme interesse in boeken en films en begon al vroeg met schrijven. Haar jeugdhelden waren de schrijvers Sir Walter Scott, Alexandre Dumas, Victor Hugo en andere schrijvers uit de romantiek. Vanwege de Russische revolutie in 1917 vluchtte het gezin Rosenbaum naar de Krim, maar toen dat schiereiland in 1921 ook in handen van de Bolsjewieken viel, keerden ze toch maar weer terug naar St. Petersburg, waar Rand filosofie en geschiedenis ging studeren op de universiteit. Hier kwam ze in aanraking met de werken van Edmond Rostand, een schrijver uit de Franse romantiek, en Friedrich Schiller, die ze geweldig vond vanwege zijn grootse heroïsche stijl. Ook Friedrich Nietzsche bewonderde zij om zijn verheerlijking van het heroïsche en het onafhankelijke individu, maar ze verafschuwde het altruïsme in “Zo sprak Zaratustra”. In 1924 rondde zij haar opleiding af en begon met een studie toneelschrijven.

Emigratie
Toen zij een visum kreeg om haar familie in de Verenigde Staten te bezoeken, zag ze haar kans schoon. Bij aankomst in New York werd ze vrijwel meteen verliefd op de skyline van the Big Apple. Later zal ze er onder andere in haar boeken nog vaak op terugkomen: “The sky over New York and the will of man made visible. What other religion do we need? I feel that if a war came to threaten this, I would throw myself into space, over the city, and protect these buildings with my body.” De Hollywood-jaren

Na een paar maanden bij familie in Chicago verbleven te hebben vertrok ze richting Hollywood om daar scriptschrijfster te worden. In deze periode nam ze de naam Ayn Rand aan, gebaseerd op de manier waarop haar achternaam Rosenbaum in het Cyrillisch alfabet geschreven stond op haar diploma. De theorie dat ze haar naam ontleende aan de Remington Rand typemachine kan niet juist zijn, omdat ze de naam al gebruikte voordat dit apparaat op de markt kwam.

In Hollywood ontmoette ze Cecil B. DeMille en kreeg in 1927 een piepklein rolletje in King of Kings. Daarnaast kreeg ze ook baantjes op bijvoorbeeld de kostuumafdeling van een filmstudio. Ze leerde acteur Frank O'Connor kennen, met wie ze trouwde. Volgens IMDB heeft hij slechts in een viertal films gespeeld.

Eerste successen
Haar succes als schrijfster begon langzaam. Ze verkocht haar eerste script, Red Pawn, in 1932 aan Universal, maar het is nooit verfilmd. In 1934 kwam ze met het toneelstuk The Night of January 16th dat Broadway haalde en in 1941 verfilmd werd. Later zouden het script You Came Along, het op Chris Massies boek gebaseerde Love Letters en enkele van haar eigen boeken verfilmd worden. In 2004 werd de televisieserie Ideal uitgebracht dat gebaseerd is op haar boek The Fountainhead.

Haar succesvolle boeken
In 1936 kwam Rand met het enigszins autobiografische We The Living en twee jaar later met Anthem. We The Living werd vanwege de felle anti-communistische toon met gemengde gevoelens ontvangen in de VS. De jaren van de grote depressie (ook wel 'The Red Decade' genoemd) waren bij het verschijnen van het boek op hun hoogtepunt en er leefde een grote sympathie voor het socialisme onder de Amerikaanse bevolking. Voor Anthem, een boek waarin een futuristische maatschappij wordt beschreven en waar het collectivisme triomfeert, kon ze in de VS geen uitgever vinden en het werd uitgegeven in het Verenigd Koninkrijk.

Haar grote succes kwam met de bestseller The Fountainhead (in het Nederlands vertaald onder de titel De Eeuwige Bron) in 1943. Het boek was reeds door twaalf uitgevers afgewezen. Ze vonden het te intellectueel en niet aansluiten bij de mainstream. Nummer dertien (Bobbs-Merrill Company Publishing House) hapte echter wel toe. Het boek zou een wereldwijd succes worden en zo'n 6 miljoen stuks verkopen. In 1949 werd het boek verfilmd met in de hoofdrol Gary Cooper. In 1957 verschijnt Atlas Shrugged (in het Nederlands vertaald als Wereldschok en Atlas In Staking) dat insloeg als een bom en intellectueel Amerika op zijn kop zette.

Het Objectivisme
Behalve romancier is zij ook grondlegger van het Objectivisme. Samen met Nathaniel Branden, zijn vrouw Barbara, en anderen, richtte zij de Objectivistische Beweging op. In 1968 kwam er een breuk in de samenwerking tussen het echtpaar Branden en Rand. De oorzaak is uitgebreid te lezen en zien in het boek en de film Ayn Rand: A sense of Life.

Politieke invloed
Haar theorie De deugd van het egoïsme (The virtue of selfishness) is zeer invloedrijk in de Verenigde Staten.[1] Onder meer Alan Greenspan, voormalig voorzitter van de Board of Governors van de Federal Reserve System (“Fed”), is een aanhanger van haar ideeën.[2] Zij wordt wel één van de belangrijkste inspriratoren van het libertarisme genoemd, met name voor de periode 1980 - 2007 (begin Kredietcrisis).

Haar laatste jaren
Na haar breuk met de Brandens viel de beweging uiteen en gingen veel van haar vrienden hun eigen weg. Alleen Leonard Peikoff bleef met haar bevriend tot aan haar dood in 1982. Ze werkte gedurende de jaren zeventig aan een script voor een tv-serie van Atlas Shrugged en een nieuwe roman “To Lorne Dieterling”, maar heeft beide projecten nooit kunnen afronden. Eerst vanwege de dood van haar man Frank in 1979 en uiteindelijk haar eigen dood in 1982.

Het Objectivisme is een filosofie ontwikkeld door Ayn Rand (1905-1982) met onder andere opvattingen over de metafysica, epistemologie, ethiek, politiek en de esthetica. De mens als een heroïsch wezen, met zijn eigen geluk als het hoogste ethische doel, met productieve prestatie als zijn nobelste activiteit en de rede als zijn enige absoluut, beschrijft in essentie het Objectivisme; Ayn Rand zag het Objectivisme ook wel als de filosofie voor het leven op aarde.

Samenvatting
Het Objectivisme van Ayn Rand stelt: dat de werkelijkheid onafhankelijk is van interpretaties door individuen, deze is zoals hij is, objectieve kennis is mogelijk en heeft altijd een context, het nastreven van ieders eigen geluk ofwel “rationeel eigenbelang” is ethisch en het juiste uiteindelijke doel, het enige sociale systeem consistent met deze ethiek is het laissez-faire kapitalisme en kunst heeft de rol een ode aan het leven te zijn.

Metafysica
De volgende drie axioma’s zijn volgens het Objectivisme van Ayn Rand de fundamenten voor alle kennis. Hen bewijzen is onmogelijk; echter, bewijs is onmogelijk zonder erkenning van deze axioma’s.

  • Het bestaan bestaat.
  • Dit erkennen impliceert bewustzijn.
  • Als iets bestaat, dan bestaat iets; dit leidt tot de wet van de identiteit. A = A.

Epistemologie
Epistemologie stond volgens Ayn Rand centraal in haar filosofie. Ze zei eens “Primair pleit ik niet voor kapitalisme, maar voor egoïsme; en primair pleit ik niet voor egoïsme, maar voor de rede. Als (…) de rede erkend en consistent toegepast wordt volgt al het andere.” Door middel van zintuiglijke waarneming en redeneren kan, volgens de objectivistische epistemologie, absolute objectieve kennis verkregen worden over dat wat is.

Esthetica
Kunst heeft, naar haar boek the Romantic Manifesto, de rol een ode aan het leven te zijn.

rand_ayn_-_biografie.txt · Laatst gewijzigd: 2017/09/04 21:50 (Externe bewerking)



Er zijn 3 bezoekers online